Wettelijke gids · Nederland

Wettelijke eisen voor je menukaart: allergenen, prijzen en alcohol.

Wat de Nederlandse wet van je menukaart vraagt: de 14 allergenen, prijzen inclusief btw, de leeftijdsgrens voor alcohol en wat een QR-menukaart mag vervangen. Met de bronnen erbij.

Feiten gecontroleerd op

14
allergenen waarover je gasten informeert vóór ze bestellen, ook bij onverpakt eten en drinken.
51,8%
van de gecontroleerde horecazaken weken in 2023 af bij de allergeneninformatie, volgens de NVWA.
€ 525
boete per overtreding van de allergenenregels voor een zaak met 50 of minder werknemers, € 1.050 daarboven.
18
jaar is de leeftijdsgrens voor alcohol. Bij de ingang staat duidelijk welke grens geldt.
Pakketten van GustoQR

Je menu is gratis. Onbeperkt aantal klanten.

Gratis
$0/ jaar

Geen proefperiode. Geen creditcard nodig.

  • Onbeperkt aantal klanten, zoveel menu’s als je wilt
  • AI leest een foto of pdf van je papieren menukaart in
  • Automatische vertaling in 25+ talen, gasten lezen in hun eigen taal
  • 14 allergenen, vermelding van alcohol en varkensvlees, calorieën en voedingswaarden
  • Bestellen via WhatsApp, 0% commissie
  • Printstudio: hetzelfde menu in 14 formaten, van A4 tot boekje
  • 9 thema’s, 100+ valuta’s, prijzen meteen bijgewerkt

Onder het menu staat een kleine vermelding van GustoQR.

Pro
$49/ jaar
ongeveer $4 per maand

Alles van Gratis, plus:

  • Menu-assistent: typ of praat, hij past het hele menu aan (250 AI-credits per jaar)
  • Bediening roepen en rekening vragen
  • Bestellingen van de telefoon van de ober naar het barscherm en het keukenscherm
  • Review-QR voor Google
  • Uitgebreide statistieken: wat het best verkoopt en wat het meest oplevert
  • Alle 40 thema’s, je eigen huisstijl, toegang voor je team
  • Wij zetten je menu voor je op, ondersteuning met voorrang
MaxBeste koop
$149/ jaar
ongeveer $12 per maand

Alles van Pro, plus:

  • Voorraad die bij elke bestelling vanzelf afneemt: niemand hoeft nog te tellen
  • Maak een foto van de factuur en de AI zet alles op je voorraad
  • Kostprijs en marge van elk item
  • Bestellingen bij je leveranciers via WhatsApp, e-mail of pdf
  • 1500 AI-credits per jaar, alleen al $150 waard
  • Wij zetten je recepten en leveranciers voor je op
  • Geen opstartkosten
  • Geen contract
  • Altijd opzegbaar
  • 0% commissie op bestellingen
Nieuw · Menu-assistent

Praat met je menu.

Nieuwe prijs, nieuw dessert, een gerecht uitverkocht? Schrijf het als een berichtje. De assistent past je menu aan, jij ziet de wijziging in het voorbeeld en met één tik staat het op elke tafel.

Menu-assistentBrasserie Lu
Wat zal ik aanpassen?
Probeer er een
Brasserie Lu
Voorbeeld
Hoofdgerechten
Vlaams stoofvlees met friet
€ 22,00
Gegrilde kabeljauw, beurre blanc
€ 28,00
Dranken
IJskoffie
€ 5,00
Verse muntthee
€ 4,00
Tripel van het vat
€ 6,00
Desserts
Huisgemaakte appeltaart met slagroom
€ 7,00
Nederland

Wat je menukaart moet laten zien.

De allergenen komen uit de Warenwet en EU-verordening 1169/2011, de prijzen uit het consumentenrecht waar de ACM op let, de alcohol uit de Alcoholwet. Vinkje: verplicht. Driehoek: let op, of niet duidelijk geregeld. Kruis: niet toegestaan.

Nederland

Allergeneninformatie is bij onverpakt eten en drinken verplicht en mag schriftelijk of elektronisch, dus ook via een QR-code, als op de plek van verkoop duidelijk staat waar je gast ze vindt. Prijzen vermeld je volgens de ACM inclusief btw en bijkomende kosten. Een regel die een papieren menukaart voorschrijft, vonden we niet.

  • 14 allergenen, vóór de bestelling

    Bij eten en drinken dat niet voorverpakt is, is de allergeneninformatie verplicht (Verordening (EU) 1169/2011, art. 44, lid 1, onder a). Het gaat om de 14 allergenen van bijlage II. Volgens de NVWA heeft de gast de informatie vóór de aankoop, zodat hij een veilige keuze kan maken. Dat geldt ook voor de horeca.

  • Schriftelijk of elektronisch, en zeggen waar

    Op de plek waar je het eten aanbiedt, staat duidelijk zichtbaar waar de allergeneninformatie te vinden is. Die informatie is daar schriftelijk of elektronisch beschikbaar, vrij toegankelijk, begrijpelijk en duidelijk leesbaar (Warenwetregeling allergeneninformatie niet-voorverpakte levensmiddelen, art. 2, leden 1 en 3). Bied je eten op meer plekken in hetzelfde pand aan, dan staat die vermelding op elke plek (lid 2).

  • Mondeling mag, onder drie voorwaarden

    Jij of je personeel kan de informatie altijd meteen en juist geven vóór de aankoop. Ze staat schriftelijk of elektronisch klaar voor het personeel en de NVWA. En op de plek van verkoop staat duidelijk zichtbaar dat gasten voor allergenen bij het personeel terechtkunnen (art. 3). Bij de NVWA-inspecties van 2023 ontbrak die schriftelijke basis bij 16,5% en die zichtbare vermelding bij 12,3%.

  • Welk graan, welke noot

    Bij glutenbevattende granen en noten noem je volgens de NVWA welk graan of welke noot het precies is. Bijlage II noemt tarwe (zoals spelt en khorasantarwe), rogge, gerst en haver, en amandelen, hazelnoten, walnoten, cashewnoten, pecannoten, paranoten, pistachenoten en macadamianoten.

  • In ieder geval in het Nederlands

    Voor verplichte voedselinformatie, zoals de allergenen, gebruik je in ieder geval de Nederlandse taal (Warenwetbesluit informatie levensmiddelen, art. 3). Andere talen mogen erbij. Bij onverpakt eten is ook de benaming verplicht, duidelijk zichtbaar voor het publiek, bijvoorbeeld op een bord of kaart (art. 8).

  • Prijzen in euro, inclusief btw

    De ACM: een verkoopprijs vermeld je in elk aanbod in euro, inclusief btw; het btw-bedrag zelf hoeft er niet bij. Haar voorbeeld is een menukaart: “Koffie 2,75 euro”. Eten en alcoholvrije drank in de horeca vallen onder 9% btw, alcohol onder 21%, maar op de kaart staat alleen de prijs die de gast betaalt.

  • Servicekosten achteraf bijtellen

    Kosten die de gast niet kan kiezen, zoals servicekosten, boekingskosten en toeslagen, neem je volgens de ACM op in de prijs als dat kan. Anders mag de gast weigeren ze te betalen, of ze later terugvragen. In een brief aan Koninklijke Horeca Nederland noemde de ACM in 2019 reserveringskosten die niet bij de geadverteerde prijs staan als voorbeeld van wat misgaat.

  • Couvert en extra’s

    Een aparte regel voor couvert vonden we niet. Volgens de ACM vermeld je extra opties die de gast zelf kiest los van de prijs, en tel je ze pas op als hij ervoor kiest. Een optie voeg je niet standaard toe aan een bestelling; doe je dat wel, dan hoeft de gast die kosten volgens de ACM niet te betalen. Kosten die hij niet kan kiezen, horen in de prijs.

  • Leeftijdsgrens voor alcohol bij de ingang

    Alcohol geef je niet aan iemand van wie niet is vastgesteld dat hij 18 is (Alcoholwet, art. 20, lid 1). Bij de toegang voor het publiek staat duidelijk zichtbaar en goed leesbaar welke leeftijdsgrens geldt (lid 3). Die aanduiding hoort bij de ingang, ook als je de leeftijd op je menukaart zet.

  • Alcohol voor afhalen of bezorgen

    In een horecalokaliteit of op een terras mag je geen alcohol verstrekken voor gebruik elders (Alcoholwet, art. 13, lid 1). Op een menu voor afhalen of bezorgen vanuit je horecazaak hoort dus geen alcohol.

  • Happy hour en “van”-prijzen

    Je gemeente kan bij verordening verbieden dat je alcohol voor gebruik ter plaatse, voor 24 uur of korter, verkoopt onder 60% van je gewone prijs (Alcoholwet, art. 25d). Kijk dus in de regels van je gemeente. Zet je een “van”-prijs naast een actieprijs, dan vergelijk je volgens de ACM met je laagste prijs van de afgelopen 30 dagen; bij producten die bederven, zoals vers eten, met de prijs direct vóór de korting.

Belangrijke data
  • 13.12.2014 · Allergeneninformatie bij onverpakt eten verplicht (Warenwetregeling)
  • 01.01.2026 · Beleidsregel “Kan X bevatten”; de NVWA controleert etiketten van voorverpakte producten
  • 27.09.2026 · Strengere regels voor duurzaamheidsclaims (ACM)
Controles en boetes

De NVWA controleert de allergeneninformatie en treedt op met waarschuwingen en boetes. Per overtreding van de allergenenregels is de boete € 525 voor een zaak met 50 of minder werknemers en € 1.050 voor een grotere (Warenwetbesluit bestuurlijke boeten, art. 3 en bijlage, onderdeel C-29.12). Ben je in de twee jaar ervoor al beboet voor iets soortgelijks, dan kan het bedrag omhoog; bij een jaaromzet van ten minste € 10 miljoen kan de boete een deel van de omzet zijn. Volgens de NVWA had na waarschuwingen en boetes 1 op de 10 bedrijven uit de controles van 2023 de allergeneninformatie nog steeds niet op orde. Gasten kunnen ontbrekende allergeneninformatie bij de NVWA melden. Op de prijsregels let de ACM: die kan zonder waarschuwing vooraf een boete of een last onder dwangsom opleggen, schreef ze in 2019. Op de Alcoholwet letten ambtenaren die de minister of de burgemeester aanwijst, en de burgemeester kan een bestuurlijke boete opleggen (art. 41 en 44a). Volgens bijlage I bij het Alcoholbesluit is die sinds 1 januari 2026 € 1.665 voor alcohol aan iemand van wie niet is vastgesteld dat hij 18 is, en € 830 als bij de ingang niet staat welke leeftijdsgrens geldt. Met 50 of meer werknemers is dat € 3.345 en € 1.665. Ben je in de twaalf maanden ervoor al beboet voor hetzelfde artikel, dan komt er 50% of 100% bij.

Zo regelt GustoQR het

In het gratis pakket zet je bij elk item de 14 allergenen aan, en een melding voor alcohol en varkensvlees. De gast tikt op een gerecht en leest de allergenen in zijn eigen taal: het menu blijft in het Nederlands en wordt vertaald in 25+ talen. Prijzen staan in euro, precies zoals je ze invoert: voer ze in inclusief btw. “Alle prijzen zijn inclusief btw.” en “Geen servicekosten.” zet je met één tik in de notitie onder het menu, die op de QR-menukaart en op papier staat. Calorieën (kcal) en de portie hebben een eigen veld. De Printstudio print dezelfde menukaart met allergenencodes en uitleg, en een allergenenkaart met de gerechten tegen de 14 allergenen. Met een onbeperkt aantal klanten.

Digitale menukaart

Mag een QR-menukaart de papieren kaart vervangen?

Wat de teksten zeggen over een digitale menukaart of een menukaart met QR-code, punt voor punt.

  • Allergenen via een QR-code: elektronisch mag

    De regeling noemt schriftelijk of elektronisch (art. 2, lid 3). De NVWA geeft als voorbeeld dat op alle menukaarten of op een informatiebord staat waar de allergeneninformatie te vinden is, bijvoorbeeld via een QR-code naar een webpagina.

  • Zeg bij de QR-code waar de allergenen staan

    Die vermelding staat duidelijk zichtbaar op de plek van verkoop, bijvoorbeeld bij de QR-code op tafel en bij de bar. Een voorbeeld, geen officiële tekst: “Allergenen per gerecht: scan de QR-code en tik op het gerecht. Vraag gerust ons personeel.”

  • Een gast zonder telefoon

    De informatie moet vrij toegankelijk zijn. Hoe de NVWA dat ziet voor een gast zonder telefoon, vonden we niet. Houd een geprinte allergenenkaart of menukaart bij de hand, of laat het personeel het menu op een eigen telefoon of tablet tonen.

  • Prijzen alleen digitaal

    De ACM vraagt een prijs inclusief btw in elk aanbod en noemt de menukaart als voorbeeld. Een Nederlandse regel die een papieren menukaart of een prijslijst bij de ingang voorschrijft, vonden we niet.

  • De taal

    Allergeneninformatie staat in ieder geval in het Nederlands (art. 3). Een menu dat alleen Engels is, heeft die Nederlandse tekst niet. Voor de taal van de prijzen vonden we geen aparte regel.

Sinds 27 september 2026: strengere regels voor “groen” en “duurzaam”.

Volgens de ACM mogen claims als “groen”, “milieuvriendelijk” of “ecologisch” zonder toelichting alleen nog als ze voldoen aan strenge Europese of nationale standaarden. Eigen duurzaamheidslabels zonder onafhankelijke controle zijn niet meer toegestaan. Staan zulke woorden of een eigen eco-logo op je menukaart, kijk ze dan na.

Wat niet verplicht is

Calorieën, alcoholpercentage en “kan bevatten”.

  • Calorieën: niet verplicht, wel met regels

    Voor onverpakt eten is een voedingswaardevermelding niet verplicht (NVWA-handboek etikettering, par. 21.3). Geef je hem wel, dan mag hij beperkt blijven tot alleen de energie, of tot energie met vetten, verzadigde vetten, suikers en zout (Verordening 1169/2011, art. 30, lid 5). De volledige vermelding mag ook. Een rijtje met alleen eiwitten, vetten en koolhydraten is geen van die vormen. Per portie mag, als je de portie erbij noemt (art. 33, leden 3 en 4).

  • Alcoholpercentage op de kaart

    Bij eten en drinken dat niet voorverpakt is, noemt het NVWA-handboek alleen de benaming en de allergeneninformatie als verplicht. Sulfieten in wijn (boven 10 mg/l) en gerst in bier vallen wel onder de allergenen: neem ze over van het etiket van fles of vat.

  • “Kan X bevatten”

    Sinds 1 januari 2026 geldt de Beleidsregel allergenenetikettering uit voorzorg: zo’n waarschuwing is gebaseerd op een risicobeoordeling en luidt “Kan X bevatten” of “Niet geschikt voor X”. De NVWA controleert dat nu op etiketten van voorverpakte producten. Voor de horeca schrijft de NVWA dat je extra let op de etiketten van ingrediënten en halffabricaten, en dat dit nog verder wordt besproken. Hoe het zit met zo’n waarschuwing op de menukaart, is dus nog niet duidelijk.

In de praktijk

Van je huidige menukaart naar een QR-menukaart, in vijf stappen.

  1. 1

    Lees je menukaart in

    Maak een foto van je menukaart of upload de pdf. AI leest gerechten, dranken en prijzen in, en jij controleert ze. Het gratis pakket heeft een onbeperkt aantal klanten.

  2. 2

    Zet de allergenen aan

    Elk item heeft 14 allergenen om aan te zetten, plus een melding voor alcohol en varkensvlees. Haal ze uit je recepten en de etiketten van je leveranciers, ook voor sauzen, wijn en bier. Welk graan of welke noot het is, zet je in de beschrijving. Jij bent verantwoordelijk voor elke vermelding.

  3. 3

    Zet prijzen inclusief btw

    Voer de prijs in die de gast betaalt, met btw en zonder losse servicekosten. In de notitie onder het menu zet je met één tik “Alle prijzen zijn inclusief btw.” of “Geen servicekosten.” De notitie staat op de QR-menukaart en op papier, en wordt meevertaald.

  4. 4

    Zeg waar de allergenen staan

    Zet bij de QR-code op tafel en bij de bar dat de allergenen per gerecht in de QR-menukaart staan en dat gasten het personeel kunnen vragen. Een voorbeeld, geen officiële tekst: “Allergenen? Tik op een gerecht, of vraag het ons.”

  5. 5

    Print wat je op papier wilt

    De Printstudio print dezelfde menukaart met allergenencodes en uitleg, en een allergenenkaart met de gerechten tegen de 14 allergenen, voor de keuken, de bar en gasten zonder telefoon. Verander je een recept, print hem dan opnieuw.

Bijlage II bij Verordening (EU) nr. 1169/2011

De 14 allergenen, zoals je gast ze leest.

De NVWA noemt ze zo: glutenbevattende granen, ei, vis, pinda, noten, soja, melk (inclusief lactose), schaaldieren, weekdieren, selderij, mosterd, sesamzaad, sulfiet en lupine. Sulfiet telt boven 10 mg/kg of 10 mg/l. In GustoQR is elk allergeen een veld van het item en staat het in de taal die de gast kiest.

  • 01Gluten
  • 02Schaaldieren
  • 03Eieren
  • 04Vis
  • 05Pinda's
  • 06Soja
  • 07Melk
  • 08Noten
  • 09Selderij
  • 10Mosterd
  • 11Sesam
  • 12Sulfieten
  • 13Lupine
  • 14Weekdieren

Vragen van eigenaren

Moet ik de allergenen op de menukaart zetten?

Op de menukaart zelf hoeft niet, maar de informatie over de 14 allergenen moet er zijn vóór de gast bestelt. Ze staat schriftelijk of elektronisch klaar op de plek van verkoop, en daar staat duidelijk waar je gast ze vindt. Mondeling mag ook, onder drie voorwaarden. De menukaart is volgens de NVWA een van de manieren.

Mag ik alleen een QR-menukaart gebruiken, zonder papieren kaart?

Voor de allergenen noemt de regeling schriftelijk of elektronisch, en de NVWA geeft een QR-code naar een webpagina als voorbeeld. Zet wel duidelijk zichtbaar waar de informatie staat. Hoe de NVWA een gast zonder telefoon ziet, vonden we niet, en ook geen regel die een papieren menukaart of prijslijst voorschrijft. Een geprinte allergenenkaart bij de bar helpt gasten zonder telefoon.

Mag ik allergenen ook mondeling doorgeven?

Ja, als jij of je personeel de informatie altijd meteen en juist kan geven vóór de aankoop, als ze schriftelijk of elektronisch klaarstaat voor het personeel en de NVWA, en als er duidelijk zichtbaar staat dat gasten het personeel kunnen vragen (art. 3 van de Warenwetregeling). Bij de NVWA-inspecties van 2023 ontbrak die schriftelijke basis bij 16,5% en die vermelding bij 12,3%.

Moeten de prijzen op de menukaart inclusief btw zijn?

Ja. De ACM: in elk aanbod vermeld je de prijs in euro, inclusief btw, en het btw-bedrag zelf hoeft er niet bij. Haar voorbeeld is een menukaart met “Koffie 2,75 euro”. Dat eten en alcoholvrije drank onder 9% btw vallen en alcohol onder 21%, zie je op de kaart dus niet terug.

Mag ik servicekosten of reserveringskosten rekenen?

Kosten die de gast niet kan kiezen, zoals servicekosten, horen volgens de ACM in de prijs als dat kan. Anders mag de gast weigeren ze te betalen, of ze later terugvragen. Extra’s die de gast zelf kiest, vermeld je los van de prijs en tel je pas op als hij ervoor kiest.

Mag mijn menukaart alleen in het Engels zijn?

Verplichte voedselinformatie, zoals de allergenen, staat in ieder geval in het Nederlands (Warenwetbesluit informatie levensmiddelen, art. 3). Andere talen mogen erbij. In GustoQR blijft het menu in het Nederlands en kiest de gast een van de 25+ talen.

Moet ik calorieën op de menukaart zetten?

Nee. Voor onverpakt eten is een voedingswaardevermelding niet verplicht. Zet je hem er wel op, dan mag hij beperkt blijven tot alleen de energie, of tot energie met vetten, verzadigde vetten, suikers en zout. De volledige vermelding mag ook. Per portie mag, als je de portie erbij noemt.

Wat is de boete als de allergeneninformatie ontbreekt?

De boete is € 525 per overtreding voor een zaak met 50 of minder werknemers en € 1.050 voor een grotere. Ben je in de twee jaar ervoor al beboet voor iets soortgelijks, dan kan het bedrag omhoog. Voor je eigen geval kijk je in de officiële tekst of vraag je het de NVWA.

Mag ik een happy hour houden?

In de Alcoholwet vonden we geen landelijk verbod voor drank die ter plaatse wordt gedronken, maar je gemeente kan bij verordening verbieden dat je alcohol voor gebruik ter plaatse, voor 24 uur of korter, verkoopt onder 60% van je gewone prijs (Alcoholwet, art. 25d). Kijk dus in de regels van je gemeente. Het landelijke verbod op stuntprijzen (art. 2a) geldt voor drank voor gebruik elders. Zet je een “van”-prijs naast de actieprijs, dan vergelijk je volgens de ACM met je laagste prijs van de afgelopen 30 dagen; bij producten die bederven, met de prijs direct vóór de korting.